Ποιο είναι το ιδανικό ή φυσιολογικό ποσοστό λίπους;

Ποιο είναι το ιδανικό ή φυσιολογικό ποσοστό λίπους;

ΦΥΛΟΟΡΙΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΠΟΣΟΣΤΟΥ ΛΙΠΟΥΣΑΥΞΗΜΕΝΟΣ ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ
Για άνδρες :10-25% του συνολικού σωματικού βάρους> 25 %
Για γυναίκες:18-35% του συνολικού σωματικού βάρους> 35%

Άτομα στις μικρότερες ηλικίες είναι καλό να βρίσκονται στα κατώτερα φυσιολογικά όρια. Ποσοστό λίπους μικρότερο του 5% για τους άντρες και μικρότερο του 10% για τις γυναίκες αυξάνει επίσης τους κίνδυνους για την υγεία.

Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι :

  1. Γενικότερα, οι γυναίκες έχουν περισσότερο λίπος από τους άντρες
  2. Υπάρχει μια γενικότερη αύξηση του συνολικού σωματικού λίπους με την ηλικία
  3. Το σωματικό λίπος ποικίλλει κατά πολύ ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την κληρονομικότητα.
  4. Tα επιθυμητά ποσοστά λίπους στους αθλητές είναι μικρότερα από το γενικότερο πληθυσμό (5-12% για άντρες και 10-16% για γυναίκες) αλλά μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το είδος του αθλήματος.

Έτσι, το ποσοστό λίπους σε κάθε ηλικία για άντρες και γυναίκες είναι καλό να βρίσκεται στα παρακάτω όρια :

ΗΛΙΚΙΑΠΟΣΟΣΤΟ ΛΙΠΟΥΣ
ΑΝΔΡΕΣΓΥΝΑΙΚΕΣ
18-30 ετών10-15%18-22%
31-40 ετών14-18%20-25%
41-50 ετών16-20%24-30%
51 ετών και άνω20-25%30-35%

Δείκτης Mάζας Σώματος

Λόγω του ότι ο προσδιορισμός του σωματικού λίπους απαιτεί την χρήση ειδικών μηχανημάτων, γεγονός  που καθιστά δύσκολο τον προσδιορισμό του στην καθημερινή πράξη, η διεθνής επιστημονική κοινότητα για την εκτίμηση του βαθμού υπερβάλλοντος σωματικού βάρους (παχυσαρκίας) και τους κινδύνους που διατρέχει το κάθε άτομο, όρισε τον Δείκτη Μάζας Σώματος (B.M.I = Body Mass Index).

Ο δείκτης αυτός αποτελεί το πηλίκο που προκύπτει από τη διαίρεση του βάρους ενός ατόμου (σε kg) με το τετράγωνο του ύψους του (σε m2)

(Δείκτης Μάζας Σώματος = Βάρος σε κιλά / (ύψος σε μέτρα2)

Η International Obesity Task Force είναι μια διεθνής ομάδα εργασίας για την παχυσαρκία, που δημιουργήθηκε από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας και παρουσίασε πρόσφατα τα παρακάτω στοιχεία με βάση τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ)

Προσδιορισμός παχυσαρκίας σε ενήλικες με βάση τον Δείκτη Μάζας Σώματος (Π.Ο.Υ. 2004)* :

ΤαξινόμησηΔΜΣΚίνδυνος για την υγεία βασισμένος στο ΔΜΣΚίνδυνος για την υγεία όταν συνυπάρχουν και άλλοι επιβαρυντικοί παράγοντες
Ελλειποβαρής (Υποθρεψία)< 18,5Χαμηλός κίνδυνος θνησιμότητας αλλά αυξημένος κίνδυνος νοσηρότητας (αυξάνεται ο κίνδυνος για καρκίνο,  χρόνιες  λοιμώδεις νόσους (φυματίωση κλπ), εμφάνιση καρδιακών αρρυθμιών, κατάθλιψη, αναιμία, επίμονες διάρροιες)Μέτριος
Φυσιολογικού βάρους18,5-24.9ΕλάχιστοςΧαμηλός
Υπέρβαρος25.0-29.9Χαμηλός (Ο κίνδυνος σχετίζεται με την κατανομή του λίπους)Μέτριος
Παχυσαρκία 1ου βαθμού30-34,9ΜέτριοςΥψηλός
Παχυσαρκία 2ου βαθμού35-39.9Υψηλός (Συνιστάται μείωση του βάρους)Πολύ υψηλός
Παχυσαρκία 3ου βαθμού> 40Πολύ υψηλός (Αυξάνεται στο διπλάσιο)Πολύ υψηλός
Υπέρερνοσογόνος παχυσαρκία≥60Υπερβολικά αυξημένοςΥπερβολικά αυξημένος

*Π.Ο.Υ : Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Νεαρά άτομα και γυναίκες χωρίς παιδιά είναι καλό να βρίσκονται στα καλύτερα φυσιολογικά όρια, δηλ. μεταξύ 20 και 25, ενώ άτομα μεγαλύτερης ηλικίας δεν έχουν κανένα πρόβλημα, τουλάχιστον σε συνάρτηση με το βάρος, αν έχουν ΔΜΣ έστω και 25. Όσο αυξάνει η ηλικία και ιδιαίτερα σε γυναίκες μετά τα 35 ή 40 ετών, οι τιμές του δείκτη μεταξύ 23-27 θεωρούνται πλέον φυσιολογικές και αποδεκτές καθώς με την πάροδο του χρόνου αυξάνεται η φυσιολογική περιεκτικότητα σε λίπος του ανθρωπίνου σώματος. Η παχυσαρκία έχει κλινική σημασία για τιμές ΔΜΣ > 30.

Θα πρέπει βέβαια να θυμόμαστε ότι υπερβολικό βάρος δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη και υπερβάλλον σωματικό λίπος και δεν μας λέει τίποτα για την κατανομή του λίπους στο σώμα, το οποίο έχει και την μεγαλύτερη σημασία. Η πραγματική παχυσαρκία έχει σχέση περισσότερο με την ποσότητα του λίπους του σώματος παρά με το σωματικό βάρος.

Έτσι σε ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων όπως σε αθλητές ή σε άτομα με έντονη φυσική δραστηριότητα, με συνοδό μυϊκή υπερτροφία, καθώς και σε ασθενείς με παθολογική κατακράτηση υγρών και συνοδά οιδήματα, παρατηρείται αύξηση του βάρους όχι όμως λόγω εναπόθεσης λίπους. Σε αυτές τις περιπτώσεις η χρήση του ΔΜΣ δεν αποτελεί αντικειμενικό κριτήριο για την αξιολόγηση κλινικής παχυσαρκίας. Παρ’ όλα τα μειονεκτήματα του ο ΔΜΣ αποτελεί ένα χρήσιμο γενικό δείκτη παχυσαρκίας

Κατανομή του λίπους στο σώμα

Η κατανομή του λίπους στο σώμα, είναι αυτό το οποίο συμβάλλει περισσότερο στην αύξηση του κινδύνου νοσηρότητας και θνησιμότητας με την αύξηση του ολικού σωματικού λίπους.

Η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο άνω μέρος του σώματος (κεντρική εναπόθεση λίπους), και κυρίως μέσα στην κοιλιά (ενδοκοιλιακά) συνδέεται με αυξημένο αριθμό μεταβολικών επιπλοκών και προβλημάτων υγείας (δυσανεξία στη γλυκόζη, δυσλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση), και συνθέτει τους κινδύνους της παχυσαρκίας. Σε περίπτωση που το λίπος εντοπίζεται στην περιφέρεια (δηλαδή στους γλουτούς , στους μηρούς, ή γενικότερα στους υποδόριους ιστούς κτλ), οι επιπτώσεις στην υγεία είναι πολύ λιγότερες (π.χ οι κίνδυνοι για καρδιαγγειακά νοσήματα είναι μηδενικοί) και το πρόβλημα είναι κυρίως αισθητικό.

Άτομα τα οποία είναι παχύσαρκα και έχουν κεντρική κατανομή λίπους βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για καρδιοαγγειακές παθήσεις και σακχαρώδη διαβήτη

Σύμφωνα με πληθώρα επιδημιολογικών μελετών, η απλή και μόνο μέτρηση της περιμέτρου της μέσης έχει αρκετά μεγάλη διακριτική ικανότητα για το πόσο αυξημένο ή όχι είναι το ενδοκοιλιακό λίπος  Επηρεάζεται ελάχιστα από την ηλικία ή το ύψος και η μείωση της συνδέεται με μείωση του κινδύνου για καρδιοαγγειακές παθήσεις.

Τιμές περιμέτρου μέσης οι οποίες υποδηλώνουν αυξημένο κίνδυνο για την εμφάνιση μεταβολικών προβλημάτων σχετικών με την παχυσαρκίας.

 Κίνδυνος επιπλοκών   Αυξημένος                                              Πολύ αυξημένος                                                               (Συνιστάται απώλεια βάρους)
Άντρες> 94 εκ.> 102 εκ.
Γυναίκες> 80 εκ.> 88 εκ.

Άνδρες δηλαδή και γενικότερα άτομα με «κοιλιά» ή «στομάχι» πρέπει να χάσουν βάρους. Ακόμη και σε μη παχύσαρκους ανθρώπους η αύξηση του λίπους στην κοιλιακή χώρα οδηγεί σε αύξηση του κινδύνου για την υγεία.

Αφήστε μια απάντηση